Chuẩn hóa mô hình phát triển hợp tác xã nông nghiệp trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ Rừng và Trang trại -FFF II.

Ngày 7/5/2026, trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ Rừng và Trang trại – FFF II, Tổ chức FAO và đại diện Chương trình cùng Viện Kinh tế và Thể chế nông nghiệp (Viện AEI) đã làm việc với HTX NN Bản Mộc (tỉnh Thái Nguyên). Đây là mô hình được Chương trình FFF II lựa chọn và hỗ trợ từ năm 2025.

Tại buổi làm việc, HTXNN Bản Mộc đã báo cáo về tình hình hoạt động sau hơn một năm tham gia Chương trình với sự đồng hành trực tiếp của Viện AEI. Từ cách làm của Chương trình, HTX đã cải thiện đáng kể về năng lực tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường cho sản phẩm Trà shan tuyết Bản Mộc. Đến nay, HTX có 9 thành viên chính thức và 24 thành viên liên kết, có 1 tổ hợp tác thuộc HTX; vùng sản xuất chè hữu cơ PGS đạt trên 14 ha.

Cũng trong buổi làm việc, HTX và Viện AEI đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai, cách làm mới. Trong đó Viện AEI đã chuẩn hóa được công thức tư vấn phát triển HTX trong bối cảnh mới, cụ thể tại HTX Bản Mộc, bao gồm: Đánh giá năng lực và lựa chọn giải pháp ưu tiên (giai đoạn 1); Chuẩn hóa hoạt động SXKD (giai đoạn 2); Tăng tốc và phát triển (giai đoạn 3).

Từ 2025 đến nay, Viện AEI đã đồng hành cùng HTX thực hiện các nội dung của giai đoạn 1 và giai đoạn 2 với một số hoạt động ưu tiên như:

1) Chuẩn hóa lại bộ máy tổ chức và công cụ quản lý: Điều lệ HTX gắn với Luật HTX 2023; đăng ký lại HTX theo Thông tư 43/2025/TT-BTC; chuẩn hóa các quy chế; thành lập thêm các tổ hợp tác để liên kết sản xuất với HTX.

2) Tập huấn, nâng cao năng lực về quản lý và vận hành HTX trong bối cảnh triển khai Luật HTX năm 2023 và các quy định khác có liên quan.

3) Tập huấn, nâng cao năng lực sản xuất, quản lý kinh doanh, phát triển thị trường: nghiên cứu thị trường, xây dựng kế hoạch kinh doanh, kỹ năng quảng bá, xúc tiến thương mại, kỹ năng xây dựng hồ sơ năng lực.

4) Chuyển đổi số: Áp dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến để kết nối thành viên; ứng dụng nhật ký sản xuất điện tử, truy xuất nguồn gốc điện tử, áp dụng phần mềm kế toán, phần mềm bán hàng.

5) Chuẩn hóa sản phẩm: Chuẩn hóa Tiêu chuẩn cơ sở, hồ sơ Tự công bố sản phẩm, ghi nhãn hàng hóa đúng quy định theo Nghị định 37/2026/ND-CP.

6) Chuẩn hóa hệ thống nhận diện và truyền thông: Thiết kế hệ thống nhận diện như bao bì, nhãn mác,…; bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa; xây dựng các sản phẩm truyền thông cho HTX.

😎 Kết nối và phát triển thị trường: Xây dựng hồ sơ năng lực tiếp cận thị trường; tham gia các hoạt động xúc tiến, hội chợ, kết nối với doanh nghiệp theo hợp đồng.

7) Xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu: hỗ trợ kỹ thuật, phân bón, chế phẩm vi sinh để sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ (PGS).

9) Quản lý vùng trồng: hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng theo Nghị định 38/2026/NĐ-CP để phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, áp dụng nhật ký sản xuất điện tử.

Hướng đi của HTX trong giai đoạn tới sẽ là phát triển sản phẩm gắn với văn hóa bản địa. Tại cuộc làm việc, Viện AEI đã cùng đánh giá và đề xuất các giải pháp ưu tiên trong của HTX trong thời gian tới đó là: Tiếp tục duy trì tốt sản xuất theo quy trình, chứng nhận hữu cơ; quản lý tốt vùng nguyên liệu và mở rộng thành viên liên kết; Nâng cấp sản phẩm OCOP thông qua chuẩn hóa nhà xưởng, kiểm soát tốt chất lượng và an toàn thực phẩm; phát triển hệ sinh thái sản phẩm trà từ cây chè shan tuyết gắn với bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở địa phương (hát then, đàn tính, du lịch cộng đồng, ẩm thực bản địa).

Tại cuộc họp, HTX cũng đề nghị địa phương và Chương trình tiếp tục đồng hành cùng HTX trong các hoạt động trên, đồng thời hỗ trợ HTX mở rộng vùng nguyên liệu và phát triển chuỗi giá trị các sản phẩm mới như hồi, quế, tre.